Nieproszony gość

Male gardener pruning a bushes in the garden, green sunny nature

Piękny bukszpan jest mało wybredny i dobrze rośnie na każdej glebie, ponadto doskonale znosi zacienienie. Wytrzymuje trudne warunki w dużych miastach i można go formować, za co jest szczególnie ceniony, jednak właściciele bukszpanów powinni się mieć na baczności. Niestety, ten popularny i wysoce dekoracyjny krzew coraz częściej pada ofiarą groźnego szkodnika – ćmy bukszpanowej.

Ćma bukszpanowa (Cydalima perspectalis) jest inwazyjnym gatunkiem motyla z rodziny wachlarzykowatych (Crambidae), który przywędrował do nas z dalekiej Azji. Jako że nie ma w Polsce naturalnych wrogów — jak na razie nie interesują się nią nasze ptaki owadożerne — jej populacja szybko rośnie. Ten nieoproszony gość po raz pierwszy w Polsce zaobserwowany został w 2012 r. w województwie dolnośląskim, a niedługo potem w małopolskim i opolskim. Ćma bukszpanowa atakuje wyłącznie bukszpan, stąd jej nazwa, i dokonała już nieodwracalnych spustoszeń w historycznych ogrodach Europy Zachodniej.

Motyl ćmy bukszpanowej, biały lub brązowy, mierzy mniej więcej 4 cm. Dorosły osobnik składa od 100 do 400 jaj, z których następnie rozwijają się objadające bukszpan do gołych pędów larwy. Rozwój larwalny trwa od 17 do 87 dni, zależnie od temperatury otoczenia. W Polsce w ciągu roku obserwuje się 2–3 pokolenia. Larwy łatwo jest zauważyć, są bowiem spore i jaskrawo ubarwione. Po okresie żerowania zamieniają się w motyle i natychmiast same zaczynają składać jaja. Dorosłe osobniki latają od wczesnej wiosny do października, a loty odbywają się nocą. Motyle są w stanie latać na imponujące dystanse od 5 do 10 km.

Ćmę bukszpanową zwalcza się chemicznie, mechaniczne lub za pomocą pułapek feromonowych. W sklepach bez problemu dostaniemy dedykowane środki ochrony roślin, jednak ich stosowanie jest dość utrudnione. Larwy żerują wewnątrz krzewów i z tej racji dostęp do nich jest utrudniony. Doskonale za to sprawdzają się pułapki feromonowe, które jednakże należy zastosować, zanim ćmy zaczną składać jaja.

Mając na uwadze ogromne straty spowodowane przez ćmę w ogrodach Europy Zachodniej, należy bacznie przeglądać krzewy bukszpanu, aby w porę zapobiec dewastacji. Jeżeli zauważymy na krzewie bukszpanu gąsienice lub ślady ich żerowania, trzeba zlustrować wnętrze bukszpanu, bo to tam ćma bukszpanowa składa jaja. Przy niewielkiej ilości gąsienic spróbujmy pozbyć się ich mechanicznie poprzez potrząsanie gałązkami nad rozłożoną na ziemi płachtą folii. Te, które nie spadły, należy wybrać ręcznie, a zaatakowane gałązki usunąć i spalić.